TÂM LÝ HỌC: Tại sao càng cho đi càng ít nhận được sự tôn trọng?

Tâm lý học thú vị và thiết thực nhất mỗi ngày

Một số người thường tự hỏi bản thân: Tại sao tôi vẫn không được tôn trọng; sau khi đã cống hiến rất nhiều; thay vào đó; tôi ngày càng bị bắt nạt? tại sao?
Khi “trong nhà chưa tỏ; ngoài ngõ đã tường”; “chuyện mình thì quáng, chuyện người thì sáng”.

Người ngoài cuộc không phải là người thông minh; nhưng họ lại hiểu rất rõ một thực tế; người hỏi thế này đã rơi vào một vòng tâm lý nào đó; và trạng thái tâm lý này đã vô tình khiến cho hành vi của họ đi chệch hướng; lý trí bị bóp méo biến dạng.
Chính sự “méo mó”; mà người liên quan không thể nhận ra; khiến họ càng cho đi họ càng ít nhận được sự tôn trọng.

TÂM LÝ HỌC: Chúng ta biết rằng; mọi người trong xã hội; đều có những vai trò cố định của riêng họ

Trong gia đình; chúng ta là thế hệ trẻ (con cái) trong mắt những người lớn tuổi,
Cha mẹ trong mắt con cái;
Cháu trai / Cháu gái / Anh họ / Chị họ trong mắt họ hàng;
Trong mắt đồng nghiệp; chúng ta có thể là đồng nghiệp thân thiện hay lém lỉnh;
Hoặc một thành viên siêng năng / lười biếng; năng lực tốt / yếu trong nhóm.

TÂM LÝ HỌC: Tại sao càng cho đi càng ít nhận được sự tôn trọng?

Trong mắt bạn bè; chúng ta là người lạc quan; vui vẻ / nhạy cảm hay hoài nghi; hoặc là người thận trọng / hào phóng.

Luôn luôn; bất kể môi trường nào; mỗi con người trong xã hội đều có vai trò bản sắc cố định; đóng vai trò là hình ảnh của chính mình trong một hệ thống cố định.

Vai trò có ý nghĩa gì?

Trên thực tế; việc vai trò có được thực hiện một cách chính xác và tuân thủ các tiêu chuẩn hay không; sẽ quyết định cuộc sống của chúng ta có suôn sẻ và khỏe mạnh về mặt tinh thần hay không.

Trong tâm lý học; có “thuyết vai trò”. Thuyết vai trò là lý thuyết tâm lý xã hội; giải thích rằng: “Các mối quan hệ xã hội có ảnh hưởng quan trọng đến hành vi của con người”. Và nhấn mạnh; “hành vi của con người bị ảnh hưởng bởi các khía cạnh xã hội; hơn là các khía cạnh tâm lý”.

Đây là một nỗ lực tính toán phân chia các thuộc tính từ vai trò xã hội con người; để giải thích một loạt các lý thuyết; tâm lý xã hội và tâm lý xã hội về sự phát sinh; thay đổi hành vi của con người.

Do đó; “thuyết vai trò” là thuyết tâm lý xã hội về thái độ và hành vi của con người; bị ảnh hưởng như thế nào bởi vị thế vai trò của họ trong xã hội; và những kỳ vọng về vai trò xã hội.
Nói một cách đơn giản; là giải thích hành vi của con người theo địa vị hoặc bản sắc riêng của họ; trong đó tiết lộ lĩnh vực nghiên cứu các quy luật tâm lý.

GH Mead; nhà tâm lý học xã hội; người đầu tiên đưa “thuyết vai trò” vào lĩnh vực tâm lý học tin rằng: “Khi một cá nhân nhận ra quyền và nghĩa vụ theo vị trí của mình trong xã hội; anh ta bắt đầu hành động; theo đó vai trò trở thành một biểu tượng vai trò xã hội”.

TÂM LÝ HỌC: Tại sao càng cho đi càng ít nhận được sự tôn trọng?
George Herbert Mead là một triết gia, nhà xã hội học và nhà tâm lý học người Mỹ

Ví dụ: Một người mới bước vào ngành giải trí; từ sự trong sáng tự nhiên lúc ban đầu; đến thói quen vò đầu bứt tai; trang điểm chạy theo sự nổi tiếng; chính người này đang thực hiện vai trò trong phạm vi môi trường; theo địa vị xã hội và môi trường của mình.

Môi trường biểu diễn nghệ thuật đòi hỏi cô ấy / anh ấy phải làm gì? Cô ấy / anh ấy sẽ dựa vào việc theo đuổi quyền lợi của chính họ; và nghĩa vụ phải làm những gì cần làm.

Tất nhiên sẽ có xung đột giữa môi trường bên trong và bên ngoài trong quá trình này.
Nhưng nếu một người ở trong một môi trường nhất định; mặc dù nội tâm cô ấy / anh ấy sẽ bị xung đột và phản kháng; nhưng nếu cô ấy / anh ấy không có kế hoạch rút lui hoàn toàn; thì cô ấy / anh ấy sẽ duy trì một bản thân nhất định; nhằm phù hợp với hoàn cảnh vai diễn.

Ở mức độ sâu hơn; theo quan điểm của các nhà tâm lý học xã hội HH Kelly và JW Thibaud. “Vai trò” thực chất là một loại hệ thống kỳ vọng đối với hành vi cá nhân; ở một vị trí và giai đoạn nhất định trong tương tác. Nó cũng là hệ thống kỳ vọng của các cá nhân; trong các mối quan hệ khác nhau với hành vi của chính họ”.

Ngay từ năm 1985; nhà tâm lý học xã hội J.L. Friedman đã chỉ ra rằng; “Vai trò xã hội của một người thực sự là một tập hợp các quy tắc tâm lý; về cách mọi người nên hành động trong một loại mối quan hệ cụ thể”.

Sau khi hiểu được điều này; chúng ta sẽ có thể hiểu rõ; mối liên hệ giữa hệ quan và cảm xúc

Nếu quan hệ tương tác giữa các cá nhân trong xã hội được lấy làm điểm xuất phát cơ bản của nghiên cứu tâm lý học; thì tương tác giữa các cá nhân xung quanh là “vai diễn” không thể thiếu.
Trong quá trình nhập vai cá nhân; các nhà tâm lý học xã hội đã tiến hành nghiên cứu các vấn đề nhập vai như: Kỳ vọng về vai trò; xung đột vai trò và căng thẳng vai trò.

Rõ ràng; trong quá trình nhập vai; hoặc trong một giai đoạn quan hệ giữa các cá nhân với nhau; thì vị trí trong mối quan hệ là khác nhau; thậm chí không bình đẳng.

Ví dụ: Trong quá trình theo đuổi tình cảm; vị trí vai trò của người theo đuổi thường thấp hơn hẳn so với vị trí của người bị theo đuổi. Thái độ khiêm tốn của người theo đuổi trong hành vi và thái độ; thái độ khiêm tốn chịu đựng những điều được và mất; thái độ tự ti khi xoay quanh người được theo đuổi; vô hình trung làm nảy sinh tâm lý kỳ vọng và đánh giá người được theo đuổi đối với bản thân; rồi khiến người được theo đuổi trở nên tự tin hơn trước người theo đuổi.

Sự khác biệt giữa vai trò và mức độ tâm lý kỳ vọng sẽ khiến mối quan hệ giữa hai người mất cân bằng khi hòa hợp.

Kết quả là; người cầu hôn thường rơi vào một vòng luẩn quẩn của hành vi mà anh ta càng trả nhiều tiền thì anh ta càng nhận được ít sự tôn trọng. Lý do là trong mối quan hệ này; người được theo đuổi có thể khiến người theo đuổi phải nhường nhịn cô ấy / anh ấy vì những ham muốn ích kỷ của bản thân mà không phải trả bất cứ giá nào.

Sự mất cân bằng kiểu này có thể làm biến dạng hành vi và tâm lý của “người được theo đuổi” đối với “người theo đuổi” thành “cao cao tại thượng” (ngồi tít tên cao, xa rời quần chúng); chẳng hạn như bắt nạt hay trêu đùa đối phương mà không hề sợ hãi.

Loại tình huống này thường xảy ra khi các cá nhân đánh mất sự tự suy xét về vai trò xã hội; sa vào ham muốn cá nhân làm đánh giá thấp bản thân.
Khi mong muốn bên trong lớn hơn phạm trù vai trò xã hội của bản thân; người ta thường từ bỏ một số nghĩa vụ quyền lợi vai trò của mình; và cố gắng hết sức để theo đuổi ham muốn bằng cách làm hài lòng.

Vì vậy; nói một cách đơn giản; khi một cá nhân cảm thấy có lỗi với bản thân; và cho rằng càng cho nhiều thì càng bị coi thường càng bị bắt nạt, thì người đó nên nghiêm túc suy nghĩ về việc liệu mình có quá chạy theo ham muốn trong những mối quan hệ này hay không? Từ bỏ hoặc bỏ qua một số quyền chính đáng; quyền có vai trò xã hội của chính mình.

TÂM LÝ HỌC: Phải chăng làm phóng đại kỳ vọng của người khác đối với bản thân một cách vô hình, để rồi mọi thứ rơi vào sự biến dạng méo mó?

TÂM LÝ HỌC: Tại sao càng cho đi càng ít nhận được sự tôn trọng?

Khách quan mà nói; con người được đào tạo và giáo dục bằng những quy luật vai trò trong quá trình xã hội hóa. Nếu một người đi lệch khỏi các quy tắc về vai trò xã hội của mình; anh ta sẽ phải chịu sự bài xích và trừng phạt tương ứng. Trong cuộc đời con người; tất cả chúng ta đều cần học cách đóng nhiều vai khác nhau; chẳng hạn như vai trẻ con; vai học sinh; vai nam nữ; vai nhân viên hoặc vai trò lãnh đạo;…v.v…

Chính những vai trò này giúp con người có thể tham gia vào các tương tác xã hội với người khác bằng những hành vi phù hợp trong các tình huống khác nhau. Trong quá trình ấy; suốt thời thơ ấu đầy “dữ dội”; các trò chơi nhập vai mà trẻ em chơi là một trong những cách quan trọng để xã hội hóa cá nhân.

Do đó; từ góc độ trên; khi cá nhân cảm nhận được tiêu đề của bài viết thì sẽ hiểu ra rằng: “Điều chúng ta phản ánh; không phải là có gì sai trong việc nhập vai; mà chúng ta phải suy nghĩ xem; liệu chúng ta có làm suy yếu thực tế quá nhiều vì mục tiêu của mình hay không”.

Tâm lý học là gì?

Xem thêm

Chris

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *